Modern & Contemporary Art Exhibitions in Oss

Wat wassen we weg als we onze handen inzepen? Vuil of schuld? Bacteriën of angst? Zeep lijkt vanzelfsprekend; handen wassen is een routine die we vaak gedachteloos uitvoeren. Toch kan die ogenschijnlijk simpele handeling beladen zijn. Zeep reinigt, verzacht en beschermt, maar confronteert ons ook met ideeën over zuiverheid, zorg en controle. In Oss is zeep meer dan een product: het is geschiedenis. Aan het einde van de negentiende eeuw worden dierlijke vetten uit de bloeiende vleesverwerkingsindustrie omgezet in zeep. Ondernemers als Hartog, Van den Bergh en Jurgens ruiken een economische kans en breiden hun bedrijven uit met zeepfabrieken. Zij bundelen hun krachten in de Margarine Unie en na een fusie met het Britse bedrijf Lever Brothers, waaruit later Unilever ontstaat, groeit de Osse zeepindustrie uit tot een speler van wereldformaat. Producten als Sunlight en ossengalzeep vinden hun weg naar keukens, waskommen en badhuizen. Wat begint als restproduct groeit uit tot een symbool van vooruitgang en moderniteit. Zeep is in de kunst al eeuwenlang meer dan een gebruiksvoorwerp. In de zeventiende eeuw staat de zeepbel symbool voor de vergankelijkheid van het menselijk bestaan: een glanzend oppervlak dat ieder moment uiteen kan spatten. Die kwetsbaarheid klinkt ook door in het wassen zelf. Wat spoelen we weg? Vuil, of ook schuld? Angst, herinneringen, zonde? Van handen wassen in onschuld tot rituelen van zuivering en vergeving: aan zeep kleven morele en spirituele betekenissen. In uiteenlopende culturen krijgt wassing vorm in religieuze ceremonies, en is het badhuis een plek waar lichamelijke verzorging en sociale ontmoeting samenkomen. Nog recent, tijdens de coronapandemie, werd handen wassen een daad van solidariteit: wat vanzelfsprekend leek, bleek van levensbelang. Vanuit die gelaagdheid ontstaat deze tentoonstelling. Kunstenaars gebruiken zeep als materiaal, metafoor en geheugen. Zeep lost op, vervormt, verdwijnt, maar laat ook sporen na. In de betoverende bubbels van Anya Janssen en Martens & Visser krijgt het alledaagse iets magisch. In een intieme video van Mario Sergio Alvarez wordt het wassen een kwetsbaar, persoonlijk gebaar. Raquel Maulwurf houdt ons een kritische spiegel voor over ons aandeel in de vervuiling van de aarde: kunnen wij onze handen daar nog van schoonwassen? In elkaars nabijheid roepen de werken grotere vragen op.

Huis vol zeep Het begon op haar dertiende, met een bijzonder zeepje als beloning voor het oppassen. Het viel stuk en een lange zoektocht naar een vergelijkbaar exemplaar volgde. Ze vond het nooit, maar haar zus kocht als troost een stuk rozenzeep voor haar. Dat heeft ze nog steeds. Eén zeepje werd een doos, een plank, een kast... Inmiddels bewaart Elvera Geurts meer dan 30.000 zeepjes in haar huis in Valkenswaard. Een huis vol zeep werd een geurend thuismuseum. Tijdens Zeep ‘logeert’ een substantieel deel van haar verzameling in onze Gastenkamer, als een museum-in-museum. Mét historische stukken, verbonden aan de Osse zeepgeschiedenis, en een heleboel andere geurige parels. In de Gastenkamer krijgen (lokale) kunstenaars en in dit geval een verzamelaar de ruimte om hun werk te tonen, steeds in relatie tot wat er elders in het museum te zien is. Zo ontstaat er een dialoog tussen kamers en verhalen. De imposante verzameling van Elvera Geurts versterkt [LINK text='Zeep' href='https://www.museumjancunen.nl/tentoonstellingen/zeep/'], een tentoonstelling die je niet alleen bekijkt, maar ook ruikt. In de Gastenkamer krijgt Zeep een extra laag: persoonlijk, intiem en onverwacht dichtbij. Met dank het Will en Jan van Hoof fonds.

Vier jonge kunstenaars om in de gaten te houden. Uit meer dan driehonderd aanmeldingen selecteerde een vakjury, bestaande uit kunstenaar Iriée Zamblée, curator Heske ten Cate en museumdirecteur Beatrice von Bormann, vier veelbelovende kunstenaars. Zij kregen een jaar lang een podium binnen het nieuwe talententraject van AVROTROS, Muzen van Morgen, met als afsluiting een tentoonstelling in Museum Jan Cunen.

Een expositie over gevoel, ritme en de voortdurende beweging tussen licht en donker, in de kunst en in het leven. Licht en donker raken aan thema’s die vandaag de dag voelbaar zijn: zichtbaarheid en verborgenheid, hoop en onzekerheid, stilte en onrust. Donkere vlakken roepen verstilling, melancholie of ongemak op, terwijl licht ruimte geeft aan nieuwe perspectieven. Een tentoonstelling uit de rijke eigen collectie van Museum Jan Cunen, waarin kunstenaars laten zien hoe licht en donker niet alleen beelden vormen, maar ook emoties oproepen. In schilderijen, tekeningen en objecten ontdek je hoe contrast richting geeft aan wat we zien en voelen. De presentatie nodigt uit om anders te kijken, naar kunst, naar elkaar en naar de tijd waarin we leven.