Modern & Contemporary Art Exhibitions in Zutphen

Het Stedelijk Museum Zutphen brengt de geschiedenis van Zutphen en de Graafschap (de huidige Achterhoek) op originele wijze in beeld. Zutphen is al meer dan 1700 jaar continu bewoond. Ze behoort tot de oudste steden van Nederland. Met voorwerpen en vondsten vertellen we in dit museum ‘het verhaal van Zutphen’.

Vanuit een gezamenlijke wens om meer werk van kunstenaars uit de regio te tonen én aandacht te besteden aan de bibliotheek als ontmoetingsplek en maatschappelijk toevluchtsoord, ontwikkelen Dat Bolwerck en BIJ de Bieb een reeks tentoonstellingen op twee locaties. Na een twee succesvolle edities is nu het werk van Melanie Bosboom te zien in zowel Dat Bolwerck als de Broederenkerk. Speciaal voor de Broederenkerk, de locatie van BIJ de bieb, maakte Bosboom een nieuwe serie ruimtelijke installaties. Daarbij liet zij zich inspireren door de historische muurschilderingen en de bijzondere architectuur van de kerkruimte. In Dat Bolwerck wordt deze presentatie aangevuld met fotografisch werk, waardoor bezoekers verschillende aspecten van haar praktijk kunnen ervaren. De tentoonstelling ontvouwt zich daarmee als één geheel over twee locaties, die elk een eigen perspectief bieden op terugkerende thema’s in haar werk. Het oeuvre van Melanie Bosboom beweegt zich rond vragen over identiteit, lichamelijkheid en kwetsbaarheid. Haar foto’s, sculpturen en installaties onderzoeken hoe een mens zich verhoudt tot zichzelf, tot anderen en tot de omgeving. Centraal staat daarbij het lichaam: niet als een vanzelfsprekend gegeven, maar als iets dat voortdurend verandert, hapert, zich terugtrekt, zich toont en nieuwe vormen aanneemt. Lichamelijkheid Bosboom spreekt over het ‘haperende lichaam’ – een lichaam dat afwijkt van de norm, kwetsbaar is of niet volledig functioneert volgens maatschappelijke verwachtingen. Juist in die kwetsbaarheid ziet zij een bijzondere kracht. Waar de hedendaagse samenleving vaak gericht is op maakbaarheid, gezondheid en controle, richt haar werk de aandacht op het onvolmaakte, het fragiele en het irrationele als wezenlijke onderdelen van het mens-zijn. In de nieuwe installaties voor de Broederenkerk verbindt Bosboom deze lichamelijke thematiek met ideeën over contemplatie, afzondering en vruchtbaarheid. Het atelier van de kunstenaar en het klooster vormen daarbij belangrijke referenties. Beide zijn plekken waar afstand wordt genomen van de voortdurende prikkels van de buitenwereld en ruimte ontstaat voor introspectie, twijfel en transformatie. In de stilte van zulke ruimtes kan een mens onderzoeken wie hij of zij is, los van opgelegde rollen en verwachtingen. De tentoonstelling stelt daarmee vragen die zowel persoonlijk als universeel zijn: Hoe verhouden we ons tot een lichaam dat niet voldoet aan idealen van perfectie? Wat betekent het om autonoom te zijn? En kan eenzaamheid niet alleen een gemis zijn, maar ook een bron van groei, creativiteit en zelfkennis? Door fotografie en installatie samen te brengen, nodigt Bosboom bezoekers uit om stil te staan bij de kwetsbaarheid die ons allen verbindt. Haar werk toont niet zozeer antwoorden, maar creëert ruimte voor reflectie op wat het betekent om mens te zijn: veranderlijk, afhankelijk, zoekend en tegelijkertijd veerkrachtig.

De schilderijen en tekeningen van Thijs Buit (Hattem, 1934) ontstaan uit een voortdurende wisselwerking tussen kijken, herinneren en schilderen. Een onderwerp kan steeds opnieuw op een andere manier onderzocht worden. Die beweging tussen traditie en verandering is kenmerkend voor zijn kunstenaarschap. Buit herhaalt zichzelf niet, ook al blijft hij soms lang rond hetzelfde thema werken. Dat lijkt op het eerste gezicht tegenstrijdig, maar juist daarin schuilt zijn kracht. Hij leest als het ware het landschap, en een landschap is nooit hetzelfde. Bomen, huizen en wegen blijken geen vaststaande gegevens; zij veranderen mee met de manier waarop de schilder kijkt. Het gaat telkens om het opnieuw zoeken naar de juiste balans tussen vorm en kleur.

In de tentoonstelling Heiligen & Helden – Sint-Justus, Rubens en de pelgrims worden voor het eerst in 240 jaar twee topstukken herenigd. Het Sint-Justusreliek vindt zijn weg terug naar Zutphen en wordt getoond samen met het bijhorende altaarstuk Het wonder van Sint-Justus van Peter Paul Rubens uit 1636. Deze objecten worden vergezeld door bijzondere bruiklenen uit België en Nederland rondom het thema pelgrimage en verering. In de late middeleeuwen bezat Zutphen belangrijke relieken van de kind-heilige Sint-Justus. Vanwege de Reformatie nam kanunnik Egbert Spitholt de kostbare schedel van de heilige mee naar Antwerpen om deze te bewaren. In zijn testament bepaalde hij dat het reliek zou terugkeren naar Zutphen zodra het katholieke geloof daar werd hersteld. Hoewel dat al in 1815 gebeurde, bleef de schedel in Antwerpen, waar deze sinds 1785 wordt bewaard in de Sint-Carolus Borromeuskerk.

Samen verbeelden de kunstwerken de rijkdom en verscheidenheid van zowel de museumwereld als de samenleving: van kunst en geschiedenis tot natuur, wetenschap en wereldculturen. De collectie kleurt in alle tinten van de regenboog. Die kleuren verwijzen niet alleen naar de LHBTQIA+-gemeenschap, maar ook naar een overtuiging die musea delen: verschillen verrijken ons en maken onze samenleving sterker. Want ieder mens is uniek, ieder verhaal doet ertoe.

Daal af naar de gewelfde middeleeuwse kelder en stap in de roerige geschiedenis van de plek die zich tot de stad Zutphen ontwikkelde. Een belangrijke gebeurtenis in deze ontwikkeling was de aanval door Vikingen in 882, die als een crime scene getoond wordt. Tijdens een wandeling door de tijd, wisselen hoogtepunten en dieptepunten elkaar af, zoals de Hanzetijd – die Zutphen de bijnaam ‘De Rijkste’ bezorgde – en de gewelddadige Tachtigjarige Oorlog. De pracht en praal van de Gelderse adel wordt getoond, waaronder het beroemde ‘Zutphens Zilver’, maar ook de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog. Opvallend zijn de objecten die tot de oudste van Nederland behoren, zoals het ‘oudste horloge’ (het Zutphense kwadrant uit 1300) en de ‘oudste foto’ uit 1839.