Kunstcentrum Gouda

Een Uitnodiging om te Vertragen Een tentoonstelling van Jan Mostert (beeldhouwer) en Astrid den Haan (fotografie en installatie) In de drukte van het moderne leven vergeten we vaak om stil te staan. We vergeten om te voelen, om te kijken, om te luisteren. Niet alleen naar de wereld om ons heen, maar ook naar de natuur in onszelf. Fanal Forest Portugal, een van de laatste oeroude laurierbossen van Europa, is een van die zeldzame plekken waar de tijd even stil lijkt te staan als je er rondloopt. Een plek waar de mist als een zachte deken over het landschap hangt, waar de bomen fluisteren in de wind en waar elke korstmos, elke varen, elke knoest in de stam een verhaal vertelt. Verstilling, een oase van rust waar de hectiek van de wereld even wordt uitgeschakeld. In het voorbijgaan nodigt je uit om te vertragen, om adem te halen, om te zijn. Het is een uitnodiging om de kleine, onopvallende schoonheden te ontdekken die je vaak over het hoofd ziet.

De expositie State of the Art toont jaarlijks een overzicht van het nieuwste werk van beeldend kunstenaars van De Firma Kunstcentrum Gouda. In het afgelopen jaar is er weer interessant werk gemaakt. De een is doorgegaan op de route die in voorgaande jaren is ontwikkeld. De ander heeft juist nieuwe wegen ingeslagen. De expositie kent geen vaste richtlijnen zoals een thema. Iedere kunstenaar toont datgene waarin hij of zij gespecialiseerd is. Het geheel omvat een breed scala aan disciplines en vormt een bont pakket van beelden, voorstellingen en technieken, waaronder schilderijen, grafiek, fotografie, keramiek, 3D objecten en installaties. State of the Art biedt een dynamische en gevarieerde verzameling van kunstwerken, die de veelzijdigheid en het vakmanschap binnen de kunstenaarsgemeenschap van De Firma weerspiegelen. Tijdens de weekenden zijn de kunstenaars afwisselend aanwezig en is er gelegenheid om kennis te maken en van gedachten te wisselen.

for if we’re with porous soil… is een groepstentoonstelling met werk van de kunstenaars Kiri Dalena, Eline Kersten en Isolde Venrooy, en de tentoonstelling is gecureerd door Roy Voragen. In de tentoonstelling for if we’re with porous soil… worden verschillende verhalen over land en aarde met elkaar verweven: van de Filipijnen tot Groenland vertellen we verhalen, saga’s, ideeën, waanideeën, theorieën en etcetera over land en aarde die we bewonen, bevechten, bebossen, bewonderen en etcetera. En de verhalen die circuleren sijpelen door in elkaars thema’s en voetnoten en in ons geheugen en in onze defensiebudgetten. In Kiri Dalena´s film Mag-uuma (´boer/in´; 2014, 2,06min) zingt een jonge vrouw een ballade waarin ze klaagt over een geschiedenis van uitbuiting en armoede die haar plattelandsgemeenschap heeft geteisterd in een regio met commerciële plantages en delfstoffenvoorraden. Het is een geschiedenis met een lange voorgeschiedenis: de Filipijnen was gekoloniseerd door eerst Spanje (en de Katholieke Kerk) en daarna de VS. (De Filipijnen viert tweemaal per jaar onafhankelijkheid). En tegelijkertijd biedt Dalena hoop met deze film. Ur (2021-2022, zeefdruk, 6,6 cm x 20,6 cm,ed.20) is een werk van Eline Kersten over het verdwijnen van het laatste oerbos van Europa in Polen. De toekomst van dit natuurgebied staat onder druk door tegenstrijdige politieke belangen. Ur laat zien hoe politieke besluitvorming de vorming van het landschap beïnvloedt. Uiteindelijk brengt de film in beeld wat de dood van een levend organisme betekent. In deze tentoonstelling toont Kersten ook een drietal films getiteld Footnotes on deep time. Deze films tonen de lagen uit de diepte van een gletsjer uit Groenland. Gletsjers zijn het levende geheugen van de aarde; ze kunnen worden gezien als klimaatarchieven. Diep in het ijs ligt informatie opgeslagen die een beeld geeft van de klimatologische omstandigheden van duizenden, tienduizenden en in sommige gevallen zelfs honderdduizenden jaren geleden. Kunnen we dit extrapoleren naar een toekomst, onze toekomst, de deep future? Isolde Venrooy´s werk meandert door landschappen en onderzoekt thema’s als porositeit, grenzen, migratie, taal en lichamen. Haar werk gaat over de kwetsbaarheid van al het leven: het menselijk leven, het niet-menselijk leven en het meer-dan-menselijk leven. Alles is met alles verbonden en we moeten zorgdragen voor die verbindingen, verbindingen tussen lichamen. Wanneer verbindingen verdwijnen, verdwijnt de onderlinge verbondenheid. We wenen en rouwen om het leven zoals we dat kenden, zoals we dat ons gewenst hadden. En toch, toch is er hoop, moet er hoop zijn.

Beeldend kunstenaar Rob Bijleveld exposeert in het Commissarishuisje bij de Visbanken met zijn installatie Metamorfose Volume I. De moederplant breekt door en uitlopers vermenigvuldigen zich. Hoe de natuur langzaam onze bebouwde omgeving overneemt. Natuurlijke processen kunnen hun gang gaan zonder menselijk ingrijpen, sturing of belemmering. De mens doet een stap terug. Rede te meer om regelmatig een kijkje te nemen bij het Commissarishuisje op de Lage Gouwe.

Een tentoonstelling van Goudse kunstenaars Harry Stangenberger en Atty Kingma. [LINK text='Harry Stangenberger' href='https://harrystangenberger.wordpress.com/'] is een veelzijdig kunstenaar die werkt in verschillende disciplines. Behalve schilderen – vaak in groot formaat – maakt hij ook installaties en foto’s, die inspiratie zijn voor een verhaal dat door hem verteld kan worden. Voor de expositie bij De Firma laat hij zich inspireren door ”Kritiek van de cynische rede” van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk, een essay dat een pleidooi bevat voor de herwaardering van de oorspronkelijke bedoelingen van de Verlichting. Hij reflecteert met zijn kunst op een citaat uit Sloterdijk’s werk: [PARA_DATE_HINT] Onbeschaamd geluk’ ” Maakt vrijpostigheid, die herinnert aan recht op geluk nog enige kans? Is de kynische impuls echt dood, en heeft alleen cynisme een grote, dodelijke toekomst? Kan verlichting – de gedachte dat het verstandig zou wezen gelukkig te zijn – opnieuw belichaamd worden in onze sombere moderniteit? Zijn we voorgoed verslagen en zal de cynische schemer van harde werkelijkheid en morele droom nooit meer optrekken?” (Tekst ontleend aan ”Kritiek van de cynische rede”, Peter Sloterdijk 1983. Harry stangenberger april 2026 ) [/PARA_DATE_HINT] [LINK text='Atty Kingma' href='https://www.attykingma.nl/'] maakt theaterkostuums en textiele objecten. In haar autonome werk maakt ze gebruik van voornamelijk linnen en katoenen stoffen in de oorspronkelijke kleuren. Zij laat zich daarbij vooral inspireren door de natuur in al haar verschijningsvormen en verwerkt dit in allerlei naden en plooien.

Van zachte, kneedbare klei naar een versteend verhaal of abstractie. In deze keramiek tentoonstelling brengen vier kunstenaars met een grote liefde voor klei – Riëlle Beekmans, Yvonne Halfens, Ilona Senghore en Roos Langendorff – onder de titel ‘Kneedbaar Versteend’ hun werelden samen.

De wereld van Rens Krikhaar bestaat uit een archipel met vele eilanden. In een schemergebied zonder regels komen reuzen, processies, grijnzende maskers en hallucinante taferelen voor. Centraal in zijn werk staat de confrontatie met onze eigen nietigheid. In de wereld die hij oproept wil hij onze tragedie blootleggen: de oerkracht van de natuur die uiteindelijk altijd wint. Overgeleverd aan een dromerige en soms beangstigende wereld vol natuurgeweld en irreële elementen, schildert, tekent en schetst Krikhaar in dramatische licht-donkercontrasten een almaar groeiend ‘Terra Incognita’ waaraan de mens overgeleverd lijkt te zijn.

De tentoonstelling ‘Verwondering’ van Margreet Kloosterman en Marjan Lahnstein is te zien bij De Firma van 5 t/m 29 maart. Beide kunstenaars laten zich leiden door de gelaagdheid en onvoorspelbaarheid in het werkproces. Zij verwonderen zich over wat zich spontaan voordoet om dit vervolgens te verwerken in het eindresultaat.

HOOGWATER is een vervolg op de eerdere expositie van Roboodt in het Kleiwegbrughuisje. Toen ging het over de klimaatverandering en nu over een vervolg daarvan. Roboodt heeft het Kleiwegbrughuisje veranderd in een op de wal liggende boei, geïnspireerd op boeien die hij sah liggen bij aankomst met zijn kano op Terschelling. Het huisje ligt ingeklemd tussen twee elektriciteitshuisjes en is deze maanden nauwelijks zichtbaar vanwege de werkzaamheden aan de kade. Met groen en rood licht trekt het weer de aandacht, zeker ook door de knalgele en oranje zwemvesten en boeien en het geluid van kabbelend, nu nog onschuldig water.

Een serie over domineren en gedomineerd worden door Veldhuizen & Vergunst Het kleine meisje met paardenstaartjes zal schattig behandeld worden, ze oogt speels en naïef. Onbewust heeft traditie ons geleerd dat zij kwetsbaar is. Maar eigenlijk is zij gewoon de aankleedpop van haar opvoeders. Het paard mennen en vastgrijpen in de manen geeft het gevoel van macht. Macht is vaak seksueel, de sterkste penetreert zich in het leven van de ander. Het haar van de vrouw vastgrijpen als in een staart terwijl zij “genomen” wordt door de berijder achter haar. Hij heeft de controle, hij bepaalt. Haar haar kan visueel nog meer bepalen, de korte strakke pony is niet schattig, het laat zien dat ze durft, zich niet laat domineren. Net zoals haar paardenstaart, hoe hoger en strakker hij opgebonden is des te meer maakt ze duidelijk wat haar territorium is. Wat kwetsbaar is, is makkelijk te domineren. Afhankelijk van de hand die je voedt moet je gewenst gedrag vertonen om te “over”leven. Het paard zijn vrije wil zal breken na het zoveelste gedwongen rondje in de manege van zijn trainer. Het kind zal luisteren om geen straf te krijgen of zal alles doen om gezien te worden. De opvoeder heeft in zijn nieuwe rol een macht die hij eerder nooit bezat. Is de liefde en de intentie van opvoeders zo puur als we denken of zit er misschien meer eigen belang aan? Toen ik de paardrijcap opzette thuis en het zweepje in mijn handen nam veranderde mijn blije Innerchild naar een soort van Domina Elk jaar gaat Saskia Vergunst als een blij kind met een zak vol kleingeld naar de vrijmarkt op Koningsdag. Komt altijd wel met iets geks thuis, dit keer dus ook. Een paardrijcap. Iedereen herkent hem, maar niet iedereen draagt hem. Zij in ieder geval niet, ze is geen paardenmeisje, nooit geweest. De dame gaf haar na het afrekenen van de cap een zweepje in haar handen, die hoort erbij zei ze. In de transformatie van schatzoeker naar ruiter kwam er maar één grote vraag bij Saskia naar boven. Hoe kan het dat een onstuimig groot en krachtig dier als een paard zich laat temmen? Een bit als een gag om hem monddood te maken. Een zadel op zijn rug om het gewicht van zijn berijder te dragen die de teugels in handen heeft. Aansporen en zwepen om te laten voelen wie de baas is. De cap maakte duidelijk welke rol ze had en het zweepje werd haar wapen. Ik wil dat mensen die mijn werk zien zich afvragen: waarom raakt mij dit? Waarom voel ik me ongemakkelijk of juist ontroerd? Niet doorsnee en kleurend buiten de lijntjes van de kleurplaat die we het leven noemen. Dat doen Veldhuizen & Vergunst niet expres, dat doen ze omdat die grenzen hun niet passen. Er is ruimte buiten die lijntjes, niet voorgekauwd maar in te vullen naar wat ze nog misten in wie ze zijn. Daar buiten dat kader is de ruimte voor het resterende stukje persoonlijkheid die ze kleur mogen geven. Een kunstwerk dat ondertekend wordt met een eigen handtekening. Zij versterken elkaars werk, ieder op hun eigen manier om uiteindelijk helemaal samen te smelten. Henk Veldhuizen gaat als maker van theatrale verhalen in beeld verder dan het mooie plaatje wat we kennen, een stap verder die we vaak niet willen zien of te zien krijgen. Beelden buiten de lijntjes van de sociale norm met mensen zoals jij en ik. Zijn serie Boys in Heels is daar een mooi voorbeeld van, mannen in prachtige (dames)schoenen met hoge hak. De waarde van de accessoires weegt zwaarder dan de waarde van de drager. Saskia Vergunst maakt assemblages van afgedankte spullen en vertelt daarmee een nieuw verhaal. Wat er niet meer toe deed doet er weer toe.