Museum De Lakenhal

Vier 400 jaar Jan Steen en treed binnen in het persoonlijke leven van een van de belangrijkste Nederlandse schilders uit de zeventiende eeuw. In deze tentoonstelling ontdek je hoe zijn kinderen, echtgenotes, vrienden en kroeg niet alleen zijn omgeving vormden, maar ook zijn grootste inspiratiebron. Aan de hand van topstukken uit onder andere het Rijksmuseum, Mauritshuis en de eigen collectie maak je een ontdekkingsreis door Steens wereld vol humor, chaos en verstopte boodschappen. Kom binnen bij Jan Steen in Museum De Lakenhal – en ontdek de mens achter de meester.

Humor en menselijkheid Met Thuis bij Jan Steen – 400 jaar leven in de brouwerij legt Museum De Lakenhal de focus op Steens persoonlijke omgeving en de rol van zijn geboortestad Leiden. De tentoonstelling biedt een verrassende blik op het dagelijks leven uit de 17de eeuw en de humor en menselijkheid die zijn schilderijen zo geliefd maken. Thuis bij Jan Steen combineert bekende favorieten uit de eigen collectie met topstukken uit Nederlandse museale en particuliere collecties. Hieronder zijn publiekslievelingen uit bijvoorbeeld de Eregalerij van het Rijksmuseum, maar ook werken uit collecties die vrijwel nooit te zien zijn voor publiek.

Naast schilder van vrolijke gezinstaferelen was Jan Steen ook technisch een zeer getalenteerd kunstenaar. Hij kon zowel met een losse toets als zeer verfijnd schilderen. Voor dat laatste putte hij inspiratie uit het werk van de Leidse fijnschilders, waaronder zijn vrienden Frans van Mieris en Ary de Vois. Thuis bij Jan Steen toont, naast Steens eigen topstukken, ook werk van deze bekende Leidse tijdgenoten. Ook komen Steens historiestukken met verbeeldingen van Bijbelse en mythologische verhalen aan bod. Deze schilderijen laten een meer serieuze kant van Steens kunstenaarschap zien. Toch toont Steen zich ook hier van zijn satirische kant. De humoristische knipoog blijft altijd zijn handelsmerk.

Vera van de Seyp presenteert tien varianten van het Nieuwe Leidse Deken. De dekens zijn te koop in de museumwinkel en bij Stichting Leidse Deken. Museum De Lakenhal presenteert samen met Stichting Leidse Deken en De Leidse Weverij een Nieuwe Leidse Deken, ontworpen door kunstenaar Vera van de Seyp. De deken verschijnt in tien eigentijdse varianten die worden onthuld tijdens de Leidse Dekendag op zaterdag 15 november 2025. De dekens zijn vanaf dan te koop in de museumwinkel en bij de Leidse Dekenwerkplaats. Ook is in Museum De Lakenhal een kleine presentatie te zien over het ontwerpproces. Kunstenaar Vera van de Seyp verdiepte zich voor deze opdracht in de Leidse dekengeschiedenis, die teruggaat tot de zestiende eeuw. Voor haar ontwerp koos zij tien locaties van voormalige dekenfabrieken. De namen van deze fabrieken zette zij via een computercode om in abstracte patronen. Zo ontstond een serie van tien verschillende dekens. Deze zijn geweven met garens van Hollandse wol, in een kleurenpalet dat de kunstenaar baseerde op oude dekenpatronen. De dekens worden geproduceerd op een uniek fietsweefgetouw van De Leidse Weverij in de werkplaats van Stichting Leidse Deken.

Kleurrijk eerbetoon aan Leidse dekenfabrieken Kunstenaar Vera van de Seyp verdiepte zich voor deze opdracht in de Leidse dekengeschiedenis, die teruggaat tot de zestiende eeuw. Voor haar ontwerp koos zij tien locaties van voormalige dekenfabrieken. De namen van deze fabrieken zette zij via een computercode om in abstracte patronen. Zo ontstond een serie van tien verschillende dekens. Deze zijn geweven met garens van Hollandse wol, in een kleurenpalet dat de kunstenaar baseerde op oude dekenpatronen. De dekens worden geproduceerd op een uniek fietsweefgetouw van De Leidse Weverij in de werkplaats van Stichting Leidse Deken. Meer informatie over de geschiedenis van Leidse dekens is te vinden op [LINK text='hun website' href='https://www.leidsedeken.nl/geschiedenis'].

Vlak voor zijn overlijden in september 2025 schonk de Leidse kunstenaar Pieter Geraedts zeven werken aan Museum De Lakenhal. In de presentatie Pieter Geraedts – het niets dat nietst zie je ze samen in combinatie met werken uit de museumcollectie. Als telg uit een kunstenaarsfamilie leverde Pieter Geraedts (Warmond 1940 – Leiden 2025) sinds eind jaren zestig een belangrijke bijdrage aan de kunstontwikkeling in Leiden én Nederland. Zijn invloed is onder andere zichtbaar in de verandering van traditionele beeldhouwkunst naar installaties met minimale vormen. Hij bleef tot vlak voor zijn dood werken aan zijn kunst, teruggetrokken in zijn eigen universum. Afwezigheid en leegte waren kernbegrippen in het werk van Geraedts. Ook licht werd later een belangrijk thema. Hij koos daarbij voor materiaal dat vooral niet aan kunst deed denken: emmers, verpakkingen, kippengaas, teilen en touw. Vanaf eind jaren negentig verscheurde en vermaalde hij kranten tot indrukwekkende pulpsculpturen. Zo probeerde hij de eindeloze stroom informatie stil te zetten. In essentiële leegte zag hij de nietigheid van het menselijk bestaan. Hij omschreef zijn werk als ‘het niets dat nietst’.

Ongrijpbaar mysterie Wie was de kunstenaar achter de initialen I.S.? Hoewel de schilderijen al eeuwen bewonderd worden, weten we vrijwel niets over de maker. Het oeuvre van Meester I.S. bestaat grotendeels uit tronies: rauw realistische gezichten, geschilderd met een bijna hyperrealistische precisie. Juist de melancholische blikken en imperfecties maken het werk van de schilder aangrijpend en uniek. Voor het eerst wordt een aantal van de belangrijkste werken van Meester I.S., afkomstig uit toonaangevende musea en privécollecties, samengebracht. Veel van deze schilderijen waren zelden of nooit eerder te zien. Vanwege de sterke stilistische overeenkomsten is het aannemelijk dat Meester I.S. in aanraking is gekomen met kunstenaars uit Leiden.

Ongrijpbaar mysterie Wie was de kunstenaar achter de initialen I.S.? Hoewel de schilderijen al eeuwen bewonderd worden, weten we vrijwel niets over de maker. Het oeuvre van Meester I.S. bestaat grotendeels uit tronies: rauw realistische gezichten, geschilderd met een bijna hyperrealistische precisie. Juist de melancholische blikken en imperfecties maken het werk van de schilder aangrijpend en uniek. Voor het eerst wordt een aantal van de belangrijkste werken van Meester I.S., afkomstig uit toonaangevende musea en privécollecties, samengebracht. Veel van deze schilderijen waren zelden of nooit eerder te zien. Vanwege de sterke stilistische overeenkomsten is het aannemelijk dat Meester I.S. in aanraking is gekomen met kunstenaars uit Leiden.