Japanmuseum SieboldHuis

Vanaf 19 september toont Japanmuseum SieboldHuis in de Panoramakamer een nieuwe selectie netsuke, met als thema ‘mens en natuur’. Deze 18e- en 19e-eeuwse miniatuursnijwerken laten zien hoe mens en dier in fabels, oude verhalen en het taoïsme vaak nauw met elkaar verbonden waren. De presentatie toont 31 werken uit de prachtige schenking van 280 netsuke (gordelknopen) van mevrouw E.Y. de Koster en mevrouw G. Zellentin. De schenking bestaat uit een uitzonderlijke verzameling van authentieke snijkunst: van planten en dieren tot boeddhistische en taoïstische godheden, en van ambachtslui en Hollanders tot figuren uit de Japanse en Chinese literatuur. Deze schenking maakt nu het grootste deel uit van de SieboldHuis netsuke-collectie. In de Edo-periode (1603-1868) droegen de mensen kimono’s. Deze hebben geen zakken, dus waar konden zij hun spullen laten? De oplossing was een netsuke (gordelknoop): men bond zijn attributen vast aan koorden, haalde die vervolgens over de brede stoffen ceintuur (obi) heen en knoopte ze tot slot vast aan de netsuke. Hoewel ze oorspronkelijk bedoeld waren als simpele, praktische voorwerpen, groeiden ze al snel uit tot modeobjecten. Ook tonen we een prachtige foto van de Nederlandse fotografe Charlotte Dumas: het meisje Yuzu te zien op haar paard Urara, een inheemse Japanse paardensoort. Deze foto was in 2018 te zien in haar tentoonstelling Het Paard in de Kalebas in het SieboldHuis en is door haar aan ons geschonken.

Tennō-tempel, Osaka. Uitgever: Watanabe Shōzaburō. Collectie Niffle-Cohen Shin Hanga: de hergeboorte van de Japanse prentkunst Aan het begin van de 20e eeuw leek het doek gevallen voor de traditionele Japanse prentkunst ( ukiyo-e ). Fotografie en lithografie wonnen terrein en de klassieke technieken dreigden in vergetelheid te raken. Echter, dankzij de inspanningen van uitgever Watanabe Shōzaburō herrees de prentkunst in een nieuwe, eigentijdse vorm: Shin Hanga – letterlijk ‘nieuwe prenten’. In deze beweging werkten kunstenaars, bloksnijders, drukkers en uitgevers intensief samen om prenten van hoog niveau te creëren, waarin traditie én moderniteit samenkwamen. Meester van het landschap Kawase Hasui (1883-1957) begon laat aan zijn kunstenaarscarrière. Pas op 35-jarige leeftijd verschenen zijn eerste prenten. Zijn landschapsprenten zijn het resultaat van uitgebreide schetsreizen door Japan. Terwijl zijn voorgangers beroemde locaties vastlegden, koos Hasui vaak voor intieme, serene taferelen. Hiermee bracht hij onbekende plaatsen – naar zijn mening het échte Japan – aan het licht. Dit bleek een succes; zijn prenten werden enthousiast verzameld, zowel in Japan als in Amerika.

Tijdens deze lezing vertelt Jim Dwinger, gastconservator en mede-samensteller van de tentoonstelling Kawase Hasui. De verbeelding van Japan, over het leven en werk van Kawase Hasui (1883–1957). Aan de hand van prenten uit de tentoonstelling laat hij zien hoe Hasui een Japan verbeeldde dat in hoog tempo veranderde, maar waarin hij juist rust, stilte en harmonie centraal stelde. Jim Dwinger deelt zijn kennis en persoonlijke inzichten en neemt u mee in Hasui’s bijzondere kijk op het landschap en het dagelijks leven.

Ukiyo-e (浮世絵) is a Japanese art form that flourished during the 17th, 18th, and 19th centuries. Even in the West, these Japanese woodcuts were very popular, and people collected these beautiful prints. You probably know some of them, like The Great Wave by Hokusai, the dramatic portraits by Sharaku, and the beautiful works by Kawase Hasui (currently on display at the SieboldHuis). But did you know that sometimes thousands of prints of one design were made? And that a separate woodblock was carved for each color in the print? During this workshop, you will learn more about ukiyo-e and create your own mini print inspired by Japanese printing techniques.