Stadhuismuseum Zierikzee

Cornelius Jonson van Ceulen: Een Engels-Nederlandse meester uit de Gouden Eeuw Cornelius Jonson (1593-1661) werd geboren in een Vlaams-Duitse migrantenfamilie in Londen. Daar groeide hij uit tot een productief en succesvol portretschilder. In 1632 werd Jonson benoemd tot ‘beeldtekenaar’ van koning Charles I en koningin Henrietta Maria, voor wie hij kleinschalige afbeeldingen van leden van de koninklijke familie maakte. De gemeenschap rond de Nederlandse kerk in Londen, Austin Friars, die sterke banden had met Middelburg, stond centraal in zijn persoonlijk leven. In 1643, na het uitbreken van de burgeroorlog in Groot-Brittannië, migreerde Jonson met zijn vrouw en zoon naar de Noordelijke Nederlanden, waar hij aanvankelijk in Middelburg verbleef en onmiddellijk de opdracht kreeg om de elite van de stad te portretteren. Later werkte hij in Amsterdam, Den Haag en opnieuw in Middelburg, voordat hij zich uiteindelijk in 1652 in Utrecht vestigde. Daar was hij tot aan zijn dood een vooraanstaand portretschilder. In 1649 nam hij de naam Cornelius Jonson van Ceulen aan. De bewaard gebleven werken van Jonson zijn allemaal portretten. Hij schilderde op elke schaal, van kleine portretminiaturen tot grote burgerlijke groepsportretten, en toonde gedurende zijn carrière een opmerkelijke flexibiliteit en veerkracht.

De Haagse Hermanus Davinus Heuff (1875-1945) werkt aanvankelijk als ambtenaar bij het Ministerie van Financiën. Maar in zijn hart is hij kunstenaar. In 1916 krijgt hij bij Koninklijk Besluit een jaar onbetaald verlof om te bezien of hij met tekenen, etsen en schilderen een bestaan kan opbouwen. Dat lukt, en Heuff ontwikkelt zich als schilder van landschappen, bloemstillevens en stads- en havengezichten. Hij volgt avondlessen bij onder anderen Floris Arntzenius aan de Akademie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Zijn vroege werk sluit aan bij de Haagse School. Gedurende zijn hele leven voelt Heuff zich verbonden met Schouwen-Duiveland. In 1904 trouwt hij in Zierikzee met Jacobina Tannetje (Tanne) Schoonakker (1877-1976). Haar familie woont in Rotterdam maar is afkomstig uit Zierikzee, waar Tanne vaak logeert bij haar tante Priene van der Weele-Peute. In de Trouwzaal van het stadhuis van Zierikzee (het huidige Stadhuismuseum) trouwt het stel. Het echtpaar gaat in Voorburg wonen, waar drie dochters worden geboren. De familie verhuist uiteindelijk naar Heemstede, waar Heuff een groot sociaal netwerk opbouwt en onder anderen bevriend raakt met de jonge broers Anton en Henri Pieck. Schouwen blijft echter trekken. Tannes familie Van de Weele huurt jarenlang regelmatig de lichtwachterswoning De Verklikker in de duinen bij Haamstede. Herman en Tanne zijn daar vaak met hun kinderen en vrienden. De steeds veranderende duinen, die nog niet met helmbeplanting zijn vastgelegd, zijn voor hem een bron van inspiratie. Als liefhebber van oude gebouwen en zeilschepen tekent, etst en schildert hij ook diverse plekken in Zierikzee. In 1927 heeft hij een tentoonstelling in de Ambachtsschool aldaar, ‘van schilderijen, etsen en prenten welke Herman Heuff in den loop der jaren maakte naar natuur- en stadsgezichten van Schouwen’. Herman Heuff etst zijn laatste ets vanuit het raam van De Verklikker. In datzelfde jaar, 1932, wordt hij blind aan een oog en een jaar later aan beide ogen. Bevriende kunstenaars organiseren een benefietexpositie en richten het Herman Heuff Fonds op, waardoor er middelen zijn om in 1933 een zomerwoning te bouwen aan de Hoogenboomlaan in Renesse, waar de familie vaak verblijft. Ook nadat hij blind is geworden, blijft Heuff actief als kunstenaar: gedurende die jaren vervaardigt hij keramieke plastieken. Deze tentoonstelling toont een selectie uit het werk van Herman Heuff dat hij heeft gemaakt op Schouwen-Duiveland.

De Ster in ’t Oosten 225 jaar vrijmetselaarsloge in Zierikzee De Zierikzeese vrijmetselaarsloge De Ster in ’t Oosten viert in 2025 zijn 225-jarig bestaan. Het is daarmee de oudste vereniging van Schouwen-Duiveland, ontstaan ten tijde van de Bataafse Republiek (1795-1806). De vrijmetselarij is een van de oudste sociale netwerken ter wereld. Vanaf het begin van de achttiende eeuw verspreidt het gedachtegoed van deze broederschap zich vanuit Engeland over het Europese vasteland en vervolgens over de hele wereld. ‘Vrijmetselarij’ komt van het Engelse ‘freemasonry’. De beeldtaal van de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden is ontleend aan de bouwgilden en steunt op enkele Bijbelse verhalen. Uitgangspunt in deze symboliek is de bouw van de Tempel van Salomo als Tempel der Mensheid, de betere maatschappij die de vrijmetselaars willen realiseren. De persoonlijke ontwikkeling van een vrijmetselaar wordt na diens inwijding gekenmerkt door de drie graden van leerling, gezel en meester. Wantrouwen naar aanleiding van het besloten karakter van de vrijmetselaarsloges heeft de beeldvorming in het verleden veelal gekleurd – een stigma waar de broederschap zichzelf niet in herkent. Deze presentatie legt de nadruk op persoonlijke verhalen, van leden die van belang zijn geweest voor de Zierikzeese loge én de vrijmetselarij in het algemeen. Leer meer over de geschiedenis van een lokale vereniging die zich nog altijd internationaal verbonden weet – en ken uzelf.

De Ster in ’t Oosten 225 jaar vrijmetselaarsloge in Zierikzee De Zierikzeese vrijmetselaarsloge De Ster in ’t Oosten viert in 2025 zijn 225-jarig bestaan. Het is daarmee de oudste vereniging van Schouwen-Duiveland, ontstaan ten tijde van de Bataafse Republiek (1795-1806). De vrijmetselarij is een van de oudste sociale netwerken ter wereld. Vanaf het begin van de achttiende eeuw verspreidt het gedachtegoed van deze broederschap zich vanuit Engeland over het Europese vasteland en vervolgens over de hele wereld. ‘Vrijmetselarij’ komt van het Engelse ‘freemasonry’. De beeldtaal van de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden is ontleend aan de bouwgilden en steunt op enkele Bijbelse verhalen. Uitgangspunt in deze symboliek is de bouw van de Tempel van Salomo als Tempel der Mensheid, de betere maatschappij die de vrijmetselaars willen realiseren. De persoonlijke ontwikkeling van een vrijmetselaar wordt na diens inwijding gekenmerkt door de drie graden van leerling, gezel en meester. Wantrouwen naar aanleiding van het besloten karakter van de vrijmetselaarsloges heeft de beeldvorming in het verleden veelal gekleurd – een stigma waar de broederschap zichzelf niet in herkent. Deze presentatie legt de nadruk op persoonlijke verhalen, van leden die van belang zijn geweest voor de Zierikzeese loge én de vrijmetselarij in het algemeen. Leer meer over de geschiedenis van een lokale vereniging die zich nog altijd internationaal verbonden weet – en ken uzelf.