Gent
Museum voor Schone Kunsten
À voir actuellement
- Door de eeuwen heen heeft het Lam Gods verschillende conservatiebehandelingen ondergaan. Volgens de 16de-eeuwse Gentse historicus Marcus van Vaernewyck werd de predella (het onderste gedeelte van het retabel), met een voorstelling van de ‘Helle’, door een ondeskundige reiniging vernield. Rond 1550 zouden de schilders Lanceloot Blondeel en Jan van Scorel een restauratie hebben uitgevoerd. Sindsdien heeft ongeveer elke generatie zich met het retabel ingelaten, wat resulteerde in dikke vernislagen en talrijke overschilderingen. Tijdens een noodingreep in 2010 werd onderzoek verricht naar de structurele bewaarconditie van het schilderij. De Getty Foundation in Los Angeles ondersteunde deze campagne en de opstelling van een uitvoerige wetenschappelijke documentatie die raadpleegbaar is via de website closertovaneyck.kikirpa.be (http://closertovaneyck.kikirpa.be/) . Toen bleek tevens dat verder onderzoek en een grondige conservatie van het Lam Gods noodzakelijk was. Deze vaststelling vormde de start van de huidige campagne en de conservatie op lange termijn. De restauratie werd toevertrouwd aan het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK). Onderzoek naar de toestand van de vernis- en verflagen werd uitgevoerd door de restaurateurs in samenwerking met wetenschappers. Microscopische verfstalen werden geanalyseerd in de laboratoria van het KIK. Om de observaties van de restaurateurs aan te vullen wordt gebruik gemaakt van de meest geavanceerde technologie, zoals de door de Universiteit Antwerpen ontwikkelde macro-XRF scanner die in staat was om de aanwezigheid van overschilderingen te bevestigen en de toestand van de originele verflaag te evalueren. De 3D-microscoop van de Universiteit Gent verschaft inzicht in de dikte van de overschilderingen, hun textuur en hun samenstelling. Gelijktijdig met de restauratie lopen er aan het KIK, de Universiteit Gent en de Universiteit Antwerpen verschillende onderzoeksprojecten die nieuwe inzichten moeten verschaffen in de ontwikkelingsgeschiedenis en de conditie van het schilderij. Op deze manier wordt bijgedragen tot een beter begrip van de betekenis van dit complexe maar fascinerende kunstwerk, dat bijna zes eeuwen na zijn ontstaan nog steeds niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven. Tot vandaag heeft het zijn grote aantrekkingskracht op zowel specialisten als liefhebbers behouden.Description
Lam Gods Restauratie Lam Gods
Jusqu’au 31 déc. 2026
- Door de eeuwen heen heeft het Lam Gods verschillende conservatiebehandelingen ondergaan. Volgens de 16de-eeuwse Gentse historicus Marcus van Vaernewyck werd de predella (het onderste gedeelte van het retabel), met een voorstelling van de ‘Helle’, door een ondeskundige reiniging vernield. Rond 1550 zouden de schilders Lanceloot Blondeel en Jan van Scorel een restauratie hebben uitgevoerd. Sindsdien heeft ongeveer elke generatie zich met het retabel ingelaten, wat resulteerde in dikke vernislagen en talrijke overschilderingen. Tijdens een noodingreep in 2010 werd onderzoek verricht naar de structurele bewaarconditie van het schilderij. De Getty Foundation in Los Angeles ondersteunde deze campagne en de opstelling van een uitvoerige wetenschappelijke documentatie die raadpleegbaar is via de website [LINK text='closertovaneyck.kikirpa.be' href='http://closertovaneyck.kikirpa.be/']. Toen bleek tevens dat verder onderzoek en een grondige conservatie van het Lam Gods noodzakelijk was. Deze vaststelling vormde de start van de huidige campagne en de conservatie op lange termijn. De restauratie werd toevertrouwd aan het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK). Onderzoek naar de toestand van de vernis- en verflagen werd uitgevoerd door de restaurateurs in samenwerking met wetenschappers. Microscopische verfstalen werden geanalyseerd in de laboratoria van het KIK. Om de observaties van de restaurateurs aan te vullen wordt gebruik gemaakt van de meest geavanceerde technologie, zoals de door de Universiteit Antwerpen ontwikkelde macro-XRF scanner die in staat was om de aanwezigheid van overschilderingen te bevestigen en de toestand van de originele verflaag te evalueren. De 3D-microscoop van de Universiteit Gent verschaft inzicht in de dikte van de overschilderingen, hun textuur en hun samenstelling. Gelijktijdig met de restauratie lopen er aan het KIK, de Universiteit Gent en de Universiteit Antwerpen verschillende onderzoeksprojecten die nieuwe inzichten moeten verschaffen in de ontwikkelingsgeschiedenis en de conditie van het schilderij. Op deze manier wordt bijgedragen tot een beter begrip van de betekenis van dit complexe maar fascinerende kunstwerk, dat bijna zes eeuwen na zijn ontstaan nog steeds niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven. Tot vandaag heeft het zijn grote aantrekkingskracht op zowel specialisten als liefhebbers behouden.Description
Prikkelarme rondleiding: De restauratie van het Lam Gods
Jusqu’au 31 déc. 2026
- In het najaar van 2026 zet het MSK de schijnwerpers op Jenny Montigny (1875-1937), ruim honderd jaar na haar eerste overzichtstentoonstelling in 1922. Het MSK brengt daarvoor een ruime selectie van haar kunstwerken samen, met naast stukken uit de eigen museumverzameling ook bruiklenen uit talrijke publieke en privécollecties. Deze tentoonstelling belicht haar onafhankelijkheid en de artistieke kwaliteit van haar werk als schilder, pastellist, tekenaar en etser. De Gentse Jenny Montigny bouwt in de eerste decennia van de 20ste eeuw een opmerkelijke kunstenaarscarrière uit, zowel in België als daarbuiten. Vandaag is ze vooral bekend als een van de meest getalenteerde en geliefde leerlingen van Emile Claus. Haar ontmoeting met zijn schilderij IJsvogels in 1892, tijdens een bezoek aan het MSK, maakte diepe indruk. Toch wist Montigny al snel uit zijn schaduw te treden en een eigen artistieke koers te varen. In 1904 sluit Montigny zich aan bij de kunstenaarskring ‘Vie et Lumière’ en vestigt ze zich in Deurle, bij Sint-Martens-Latem. Daar ontwikkelt ze een hoogst origineel en individueel oeuvre. Haar voorstellingen van het plaatselijke schooltje en de zonovergoten speelplaats zijn ongeëvenaard. Even kenmerkend is haar benadering van het buitenleven en het landelijke bestaan langs de Leie, haar fascinatie voor interieurs en portretten, en haar gevoelige verbeelding van thema’s als moederschap en kindertijd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog verblijft Montigny in Londen, waar ze niet alleen het societyleven in en rond de bekende parken observeert, maar ook de gewonde Belgische soldaten die er worden verzorgd. Deze ervaringen verbeeldt ze in een intrigerende reeks tekeningen en etsen. In 1922 organiseerde ze haar eerste overzichtstentoonstelling in de Gentse Cercle Artistique et Littéraire. Meer dan een eeuw later geeft het MSK Montigny eindelijk opnieuw de aandacht die ze meer dan verdient.Description
Jenny Montigny
Jusqu’au 10 janv. 2027
Prochainement
- In 2027 organiseert het MSK de eerste queer schone kunsten tentoonstelling in België. Die doorbreekt de heteronormatieve kijk op de kunstgeschiedenis, en nodigt bezoekers via een LGBTQIA+ bril uit tot verrassende perspectieven op gender en seksualiteit doorheen 500 jaar kunst in de Zuidelijke Nederlanden. Vijf eeuwen verandering De geschiedenis van seksualiteit, genderidentiteit en -expressie is er één van continue verandering. Wat zijn de aanvaardbare vormen van intimiteit en seksualiteit? Wat is de ‘juiste’ definitie van mannelijkheid, vrouwelijkheid en nonbinariteit? Wat vandaag een norm lijkt, werd vroeger vaak helemaal anders beleefd. En doorheen de eeuwen zijn er altijd mensen geweest wiens verlangens of zelfbeeld niet pasten binnen de verwachtingen van hun tijd. Mensen die vandaag de termen ‘queer’ of LGBTQIA+ kunnen gebruiken om zichzelf te benoemen. Ook kunstenaars waren gefascineerd door deze thema’s. Soms denken we hun persoonlijke voorkeur te zien in hun werk. Soms willen we misschien vooral onszelf herkennen in voorstellingen uit het verleden. Verborgen verhalen onthuld Wie een Belgisch museum bezoekt, zou denken dat er in onze collecties geen queer thema’s te vinden zijn. Nochtans maakten grote namen zoals Rubens, Ensor of Masereel werk met een bewuste queer invalshoek. Kunstenaars speelden in op discussies van hun tijd, bewogen in queer kringen of leidden zelf levens ‘voorbij de norm’. Maar deze verhalen ontbreken bijna volledig in onze musea. In 2027 doorbreekt het MSK eindelijk de stilte en brengt het deze fascinerende verborgen verhalen aan het licht. We stellen de cis-heteronormatieve focus van de kunstgeschiedenis in vraag, laten alternatieve lezingen toe en onderzoeken onverwachte historische casussen. Zo onthult de tentoonstelling hoe divers seksualiteit en genderidentiteit in de loop der eeuwen werden beleefd en hoe dit zich vertaalde in kunst. Een web aan partners Ter voorbereiding van de tentoonstelling haalt het MSK de banden aan met collegamusea, archieven en privécollecties uit binnen- en buitenland, betrekt het experts in queer (kunst) geschiedenis en stimuleert het nieuw onderzoek. Tegelijk zoekt het museum de stem van LGBTQIA+ gemeenschappen op, om het complexe verhaal van een queer kunstgeschiedenis samen te schrijven. 'Queer Belgian Art' is daarmee een logische voortzetting van de LGBTQIA+ programma’s (https://www.mskgent.be/programma/lgbtq-en-de-msk-collectie) in het MSK die sinds 2022 de verbinding maken tussen de kunst van toen en de queer cultuur van vandaag.Description
Queer Belgian Art
20 févr. 2027 – 30 mai 2027
Expositions récentes terminées
- Onvergetelijk is de allereerste grote overzichtstentoonstelling die volledig is gewijd aan de rol en betekenis van vrouwen in de kunsten tijdens de lange 17e eeuw, specifiek voor de regio van België en Nederland (de historische Lage Landen). Na ruim twee jaar onderzoek weet de tentoonstelling werk samen te brengen van meer dan 40 vrouwelijke kunstenaars die actief waren tussen 1600 en 1750. Daarbij komt het hele scala aan visuele media aan bod: van schilderijen, prenten en beeldhouwwerken tot textiel of papierknipkunst. De tentoonstelling laat zien dat vrouwen actief waren in vrijwel elke artistieke discipline en elk aspect van de productie. Ze belicht zowel gevierde schilders die uitblonken in een door mannen gedomineerd veld, als anonieme vrouwen die het kostbaarste kant van die tijd vervaardigden. Hun bijdragen waren onmisbaar voor de ontwikkeling van de visuele cultuur van de Lage Landen. De bezoeker wordt meegenomen doorheen een thematisch parcours dat het intrigerende werk en de leefwereld van deze kunstenaars verkent. Hoe beïnvloedden status, familie en sociale verwachtingen hun opleiding en carrièrekeuzes? Werkten de vrouwen zelfstandig of behoorden ze tot grotere netwerken? Hoe verhielden ze zich tot elkaar? Onvergetelijk probeert bovendien een cruciale laatste vraag te beantwoorden: waarom zijn deze kunstenaars vandaag relatief onbekend, terwijl ze in hun eigen tijd veel erkenning kregen. Ontdek werk van onder andere: Judith Leyster, Alida Withoos, Clara Peeters, Johanna Koerten, Rachel Ruysch, Geertruydt Roghman, Anna Maria van Schurman, Maria Faydherbe, Margareta de Heer, Johanna Vergouwen, Josina Margareta Weenix en Maria Sybilla Merian. Voor Onvergetelijk werkt het MSK samen met het National Museum of Women in the Arts (NMWA) in Washington D.C., een pionier in het onderzoek naar en tentoonstellingen over historische vrouwelijke kunstenaars. De tentoonstelling wordt eerst getoond in Washington in het najaar van 2025, maar op beide locaties wordt een eigen verhaal verteld en zullen deels andere werken te zien zijn. Met deze tentoonstelling zet het MSK zijn onderzoekslijn rond vrouwelijke kunstenaars verder. Onvergetelijk is een waardevolle nieuwe stap in het onderzoek naar vrouwelijke kunstenaars, en een verdere verbreding van thema's die het MSK in 2018 voor het eerst aanhaalde in de tentoonstelling De dames van de barok. In dezelfde lijn lanceerde het museum in 2024 ook de thematische rondleiding Vrouwen in Kunst. Als antwoord op de tentoonstelling realiseerden kunstenaars Christiane Blattmann, Manon de Boer, Melissa Gordon, Aglaia Konrad, Valérie Mannaerts, Hana Miletić, Annaïk Lou Pitteloud, Heidi Voet en Asia Zielińska een interventie in de forumzaal van het museum. Ze creëerden samen een collectief werk, genaamd X, dat hun gedeelde positie als vrouwelijke kunstenaar onderstreept, alsook hun verbondenheid met andere kunstenaars die actief waren in deze historische periodes en sociale contexten. De namen van 179 vrouwelijke kunstenaars, door kunsthistorici geïdentificeerd, werden met de hand gedrukt op tweekleurige, tactiele latex stroken die opgehangen worden in de museumruimte.Description
Onvergetelijk: Vrouwelijke kunstenaars van Antwerpen tot Amsterdam, 1600-1750
Terminée le 31 mai 2026
- De indrukwekkende lijst opgespoorde kunstwerken, gemaakt door meer dan veertig vrouwen, bewijst dat vrouwelijke kunstenaars allesbehalve zeldzaam of onbekend waren. Hun invloed op de visuele cultuur van de Lage Landen is tot op vandaag te voelen. Onvergetelijk laat je kennismaken met deze kunstenaars, die je tot nu toe niet kende en die je vooral nooit meer zult vergeten. Onvergetelijk is de allereerste grote overzichtstentoonstelling die volledig is gewijd aan de rol en betekenis van vrouwen in de kunsten tijdens de lange 17e eeuw, specifiek voor de regio van België en Nederland (de historische Lage Landen). Na ruim twee jaar onderzoek weet de tentoonstelling werk samen te brengen van meer dan 40 vrouwelijke kunstenaars die actief waren tussen 1600 en 1750. Daarbij komt het hele scala aan visuele media aan bod: van schilderijen, prenten en beeldhouwwerken tot textiel of papierknipkunst. De tentoonstelling laat zien dat vrouwen actief waren in vrijwel elke artistieke discipline en elk aspect van de productie. Ze belicht zowel gevierde schilders die uitblonken in een door mannen gedomineerd veld, als anonieme vrouwen die het kostbaarste kant van die tijd vervaardigden. Hun bijdragen waren onmisbaar voor de ontwikkeling van de visuele cultuur van de Lage Landen. De bezoeker wordt meegenomen doorheen een thematisch parcours dat het intrigerende werk en de leefwereld van deze kunstenaars verkent. Hoe beïnvloedden status, familie en sociale verwachtingen hun opleiding en carrièrekeuzes? Werkten de vrouwen zelfstandig of behoorden ze tot grotere netwerken? Hoe verhielden ze zich tot elkaar? Onvergetelijk probeert bovendien een cruciale laatste vraag te beantwoorden: waarom zijn deze kunstenaars vandaag relatief onbekend, terwijl ze in hun eigen tijd veel erkenning krijgen. Ontdek werk van onder andere: Judith Leyster, Alida Withoos, Clara Peeters, Johanna Koerten, Rachel Ruysch, Geertruydt Roghman, Anna Maria van Schurman, Maria Faydherbe, Margareta de Heer, Johanna Vergouwen, Josina Margareta Weenix en Maria Sybilla Merian. Voor Onvergetelijk werkt het MSK samen met het National Museum of Women in the Arts (NMWA) in Washington D.C., een pionier in het onderzoek naar en tentoonstellingen over historische vrouwelijke kunstenaars. De tentoonstelling wordt eerst getoond in Washington in het najaar van 2025, maar op beide locaties wordt een eigen verhaal verteld en zullen deels andere werken te zien zijn. Met deze tentoonstelling zet het MSK zijn onderzoekslijn rond vrouwelijke kunstenaars verder. Onvergetelijk is een waardevolle nieuwe stap in het onderzoek naar vrouwelijke kunstenaars, en een verdere verbreding van thema's die het MSK in 2018 voor het eerst aanhaalde in de tentoonstelling De dames van de barok. In dezelfde lijn lanceerde het museum in 2024 ook de thematische rondleiding Vrouwen in Kunst. Als antwoord op de tentoonstelling realiseerden kunstenaars Christiane Blattmann, Manon de Boer, Melissa Gordon, Aglaia Konrad, Valérie Mannaerts, Hana Miletić, Annaïk Lou Pitteloud, Heidi Voet en Asia Zielińska een interventie in de forumzaal van het museum. Ze creëerden samen een collectief werk, genaamd X, dat hun gedeelde positie als vrouwelijke kunstenaar onderstreept, alsook hun verbondenheid met andere kunstenaars die actief waren in deze historische periodes en sociale contexten. De namen van 179 vrouwelijke kunstenaars, door kunsthistorici geïdentificeerd, werden met de hand gedrukt op tweekleurige, tactiele latex stroken die opgehangen worden in de museumruimte.Description
Onvergetelijk
Terminée le 31 mai 2026